In Sanatan Dharm worden feestdagen gezien als religieuze dagen waarop wij zowel spiritueel, sociaal en persoonlijk kunnen groeien. Ze kunnen ook religieuze dagen genoemd worden, maar voor een Hindoe is in feite iedere dag een religieuze dag. Spiritueel groeien wij door te mediteren, bidden, vasten en mantra’s te reciteren. Persoonlijk groeien wij door te reflecteren op de achtergrond van de feestdag en wat de betreffende feestdag als morele les meegeeft. Sociaal groeien wij door samen met anderen deze feestdagen te vieren met harmonie en liefde voor elkaar. Dit kan in huis, bij familie/vrienden, in het openbaar of in tempels/mandirs.

Voorbereidingen op een feestdag
De meeste feestdagen hebben een aantal punten gemeen. Een daarvan de voorbereidingen die een feestdag voorafgaan. Hier zijn een aantal tips die ons kunnen helpen om voor te berieden op een feestdag zoals Maha Shivratri, Navratri (9 nachten voor Mata), Gita Jayanti of ieder andere feestdag.

Schoonmaak
schoonmaakWanneer een feestdag nadert, beginnen Hindoes met een speciale schoonmaak in hun huis. Schoonmaken betekent niet alleen opruimen, maar ook het wegdoen van al het onnodige in huis. Wat oud, kapot vervallen of schadelijk of emotioneel belastend is, moet verwijderd worden. Een feestdag wordt vaak gezien als een nieuw begin en dat kan je alleen starten als je wat onnodig is of je achter houdt wegdoet.

Altaar voorbereiden
hindoe altarDe meeste Hindoes hebben een altaar thuis. Het kan in een aparte kamer zijn of deel zijn van een andere kamer. Het kan klein zijn met maar één beeld of groter zijn met meerdere beelden en objecten. Tijdens de feestdagen bidden Hindoes wat meer of wat langer bij hun altaar of doen zij wat meer rituelen. Een altaar moet schoon zijn en alle samagri (spullen voor de puja/rituelen) moeten klaar staan. Het is namelijk geestelijk storend als er iets niet te vinden is of niet klaar staat om de rituelen uit te voeren. Zorg daarom dat er dia’s, ghee (olie), watten, wierook, rooswater, lucifer of aansteker etc. klaar staan om gelijk te gebruiken. Sommige devoten vinden het fijn om bloemen te offeren en moeten verse bloemen in huis hebben hiervoor.

Meditatie plek voorbereiden
thuis meditatieLos van het uitvoeren van rituelen bij een altaar, doen vele Hindoes ook aan meditatie of mantra recitatie. Dit doen zij vaak door te zitten voor hun altaar. Het is belangrijk om voor de feestdagen al een meditatie plek klaar te maken met een plek om comfortabel te zitten en een mala/gebedskrans klaar te hebben om te mediteren en matras te reciteren. Het moet een plek zijn waar er geen afleidingen zijn en ook waar je niet gestoord kunt worden door externe factoren zoals tv, ,radio of telefoon. Het doel is om te kunnen keren in jezelf en dat doe je het best als er geen afleidingen zijn.

Ahimsa-voeding
vegetarian-foodIn Sanatan Dharm wordt geweldloosheid zo veel mogelijk benaderd. Vooral tijdens de feestdagen wordt een vegetarisch dieet aangeraden. Tijdens deze periode slaan Hindoes ook geen vlees of vis in huis op om het huis zo rein mogelijk te maken.

Voorbereidingen op vasten
Tijdens de feestdagen vasten ook vele Hindoes. Er zijn verschillende manieren waarop men kan vasten. Er zijn geen verplichtingen en het is een persoonlijke beslissing die een persoon moet doen. Dit betekent dat een ieder zelf moet bepalen of die zoutloos, geen gekookt voedsel, alleen fruit, alleen persaad, alleen sap of alleen water wilt nuttigen tijdens  het vasten. Wel is het belangrijk om mentaal en ook fysiek voor te bereiden op het vasten. Van de één op de andere dag starten met vasten kan soms een moeilijke transitie zijn. Zorg ervoor dat je niet op zoek hoeft te gaan naar het voedsel dat je wel zult eten door alles al in huis te hebben voor de feestdagen beginnen. Zorg ervoor om geleidelijk aan iedere dag steeds dichter bij het dieet te komen welke je wilt doen tijdens het vasten. Ga bijvoorbeeld niet over van het 2 maal daags grote warme maaltijden eten naar alleen leven van sappen. Ga stapsgewijs naar het gewenste dieet.

Het aanpassen van de schema
Devoten moeten werken, hebben sociaal-maatschappelijke verplichtingen en gaan naar school. Een ieder heeft het druk. Daarom is het belangrijk om de feestdagen dusdanig te plannen dat ze passen binnen de leef en werk omstandigheden van jouzelf. Neem bijvoorbeeld vrij als je van plan bent om een jagran te houden waar je heel de avond wakker wilt blijven om te mediteren. De volgende dag moeten werken zal dan onnodige stress met zich meebrengen wat het spiritueel rustgevende groei kan tegenwerken. Pas ook de vieringen dusdanig aan dat het niet een belemmering wordt voor werk/school of andere verplichtingen die niet verschoven kunnen worden. Het is niet de bedoeling dat feestdagen ons belemmeren om onze verplichtingen uit te voeren. Sanatan Dharm leert dat ons sociaal-maatschappelijk leven hand in hand moet gaan met ons spiritueel leven.

Hoe je ook kiest om de feestdagen te vieren. Doe het met plezier, devotie, liefde en respect voor jezelf en de medemens. Wij wensen u grote spirituele vooruitgang.