Met zijn gelofte om te allen tijde waarheidsgetrouw te zijn, zag hij de uitdagingen van Rishi Vishvamitra succesvol onder ogen. Alhoewel hij koning was, offerde hij alles wat hij had op, ook zijn koninkrijk en zelfs zijn vrouw en zoon. Hij had een nederige baan genomen als beheerder van een crematorium en zelfs toen zijn eigen zoon gecremeerd moest worden, eiste hij het voorgeschreven honorarium voor crematies, dat zijn vrouw niet kon betalen. Vanwege een bevel van de koning was Harischandra zelfs bereid om zijn eigen vrouw te onthoofden.

Het verhaal van Harischandra zal zo lang voortduren als de waarde van waarheid voortduurt. Het verlicht ons leven. Het was dit verhaal dat Dharmraj Yudhisthira hielp om zijn moeilijkheden te overwinnen. Opnieuw was het dit verhaal dat het pad van waarheid aan Mahatma Gandhi toonde. Dit verhaal komt voor in de Veda’s en ook in de Purana’s, in poëzie en drama. Het nam zijn oorsprong in de Veda’s, stroomde door de Purana’s, rende door de watervallen van poëzie en is voortgezet om het leven van ons volk te verrijken.

Koning Harischandra
Koning Harishchandra en zijn vrouw, Chandramati, hadden moeite om kinderen te krijgen. De koningin zei wanhopig tegen zichzelf: “Het is al voldoende als ik een kind ter wereld mag brengen, hoe kort het leven van dat kind ook zal zijn. ”
De koning zelf voelde dezelfde kwelling en verlangde ook naar een kind. Het echtpaar verrichte vele rituelen en ging op omvangrijke pelgrimstochten. Uiteindelijk waren zij in staat om Varun Devta gunstig te stemmen en Zijn zegen te bemachtigen. Varun Devta zegende hen met een zoon, maar Hij wenste wel dat die zoon als offer aan Hem gegeven zou worden. Het echtpaar was hulpeloos en zij moesten overeenstemmen met de voorwaarde, die de Devta hen voorlegde.

De koning en zijn vrouw kregen een zoon, Rohitashwa, en waren dus ontlast van hun voornaamste zorg. Nu echter deed zich een andere zorg voor, die hen kwelde als een schrikbeeld. Varun Devta, die hen had gezegend met een zoon, verscheen voor hen en sprak: “Geef Mij het kind terug.” Koning Harishchandra smeekte: “O Heer, het kind is jong. Wacht alstublieft tot hij zijn tanden heeft ontwikkeld.” Het kind kreeg tanden en de Devta kwam terug. Nu zei de koning: “O Heer, wacht alstublieft tot de Mundan Sanskaar.” Varun Devta kende opnieuw een periode van uitstel toe. Terwijl zijn vader zijn belofte steeds probeerde uit te stellen, ontwikkelde Rohitashwa voldoende bewustzijn en kwam te weten dat zijn vader zijn leven had gewijd aan Varun Devta. Plotseling vertrok hij met de noorderzon en Varun Devta was boos. Het gevolg was dat koning Harishchandra een dodelijke vorm van waterzucht kreeg, maar de Devta Zelf kreeg medelijden en zei: “Ik wil dit offer niet. Laat Harishchandra genezen zijn van deze ziekte.”

Koning Harischandra besefte zijn dwaasheid. Het was hem duidelijk geworden dat hij gestraft was, omdat hij zijn woord jegens God niet had gehouden vanwege zijn eigen liefde voor zijn zoon. Hij had, in plaats van het vragen om uitstel, de Devta kunnen smeken hem te bevrijden van de verplichting. Hij vroeg zich af wat zijn lot zou zijn als hij in plaats van het vragen om uitstel zich aan zijn woord gehouden zou hebben. Wat zou de reputatie van zijn familie geworden zijn? Hoe verschrikkelijk zouden de toekomstige levens van zijn vrouw en zoon zijn! Daarom besloot hij vanaf nu nooit meer van zijn woord af te wijken. “Een man is even goed als zijn woord. Hij moet zijn onschendbaarheid behouden. Men behoort te waarde van waarheid te realiseren. Hierna zal ik zorgvuldig de waarheid volgen in mijn dagelijkse gedrag.” Dienovereenkomstig leefde hij een leven van waarheidsgetrouwheid en werd bekend als Satyavrata – iemand die zich aan de waarheid houdt.