Een dag om positief te kijken naar de toekomst, de oogst te vieren, het oude los te laten, familie en samenzijn te vieren, Sarasvati Mata te eren en Surya Bhagvaan te eren. 

shri-surya-devMakar Sankranthi (Makarsankranti) is de enige feestdag in Sanatan Dharm met een vaste datum. Ieder jaar valt het op 14 januari en is de dag dat de zonnewende plaats vindt volgens het siderisch systeem. Na deze dag worden de dagen langer en warmer en wordt de kou van de winter minder. Voor veel mensen betekent dit dat de zwaarste dagen voorbij zijn en dat betere tijden aanbreken.

De zon begint ten opzichte van de sterrenbeelden weer steeds noordelijker op en onder te gaan en dat is te zien aan de transitie van het sterrenbeeld Boogschutter (Dhanu Rasi) naar het sterrenbeeld Steenbok (Makara Rasi). Deze zonnewende volgens het siderisch systeem, dat kijkt naar de positie van de zon ten opzichte van de sterren, valt 21 dagen later dan de zonnewende volgens het tropisch systeem, dat kijkt naar de positie van de zon ten opzicht van de horizon.
Deze noordwaartse beweging van de zon duurt tot 14 juli en wordt Uttarayana genoemd. De Dakshinayana, de zuidwaartse beweging, duurt van 14 juli tot 14 januari. Uttarayana wordt beschouwd als een gunstige periode, Daarom worden er vele rituelen feesten en zelfs huwelijken pas na 14 januari gehouden.

bhishma

Bhishma omringd door de Pandu’s, de geleerde Kripacharya en Krishna Bhagvaan

De dood van Bhishma, één van de grote helden uit de Mahabharat, illustreert het belang van Uttarayana. Hij had de zegen gehad zelf te mogen kiezen wanneer hij zou sterven en hoewel hij op het slachtveld gevallen was en doorboord door honderd pijlen, hield hij het dagen lang vol om met het aanbreken van Uttarayana op Makar Sankranthi te kunnen sterven.

Makar Sankranthi is een dag dat vernieuwing symboliseert in Sanatan Dharm. Het symboliseert de komst van betere tijden omdat de donkerdere tijden nu achter de rug zijn. Het loslaten van de moeilijkheden in het verleden en het positief kijken naar de toekomst wordt gestimuleerd door middel van vele verhalen, diensten en bijeenkomsten in India. In sommige streken brengen mensen al hun onbruikbare spullen bij elkaar om te verbranden. Vooral in de noordelijke en koudere streken is dit een gebruik.

Daarnaast is Makar Sankranthi een oogstfeest waarbij dank wordt betuigd aan alles en iedereen die heeft bijgedragen om de oogst tot een succes te maken. De dag begint met de verering van Sarasvati Mata en de voorouders. In sommige streken wordt ook speciaal geofferd aan de Natuur, Surya Dev als dank voor de zon en Indra Dev als dank voor de regen.

Tijdens Makar Sankranthi wordt speciaal aandacht besteed aan dieren, vogels en vissen, maar ook in het bijzonder aan koeien die die dag heel mooi versierd en verwend worden. Daarnaast is het een tijd die met familie doorgebracht wordt, er worden veel zoetigheden klaargemaakt die met anderen gedeeld worden. Broers bewijzen op die dag eer aan hun getrouwde zussen door hun geschenken te geven als bevestiging van hun broederlijke liefde. De festiviteiten beperken zich niet tot landbouwers, maar worden door alle lagen van de bevolking gevierd.

In de meeste streken duren de festiviteiten vier dagen: de dag voor Makar Sankranthi tot en met twee dagen erna. De precieze invulling verschilt van streek tot streek.

Op Makar Sankranthi wordt Surya Dev vereerd vanwege de grote invloed van de zon op ons en alles om ons heen. Surya Dev staat voor wijsheid, goddelijke en spirituele kennis en is een voorbeeld voor ons allemaal. Surya Dev schijnt zonder onderscheid op iedereen. Hij is de weldoener van alle wezens en is altijd stipt en consequent in het uitvoeren van Zijn taak, zonder beloning of erkenning te verwachten en gehecht te zijn aan het resultaat. Wanneer wij ons leven volgens deze principes indelen, zullen we zeker Zelfrealisatie verwezenlijken.