Ganesh Chaturthi of Vinayaka Chaturthi, de verschijningsdag van Shri Ganesh is een van de meest populaire feestdagen die in India en door Hindu’s over de hele wereld wordt gevierd. Ganesh Chaturthi wordt gevierd op de vierde dag (chaturthi) van de maand bhadon (augustus/september), tijdens de donkere maandhelft (krishnapaksha). De Murti’s van Shri Ganesh komen in vele landen voor en genieten daardoor veel bekendheid.

Bij de geboorte geven sommige ouders aan hun zoon de naam van Shri Ganesh, met de bedoeling dat de familie in de komende generaties zal blijven groeien en bloeien.

De Maha Shiv Puran beschrijft in de Rudra Samhita, dat Shri Ganesh de Zoon van Shivji en Parvati Ma door Haar geschapen is uit klei.

Deze klei werd gevormd tot een hele knappe Zoon, die werd gehuld in prachtige kleding en glimmende juwelen. Hij kreeg de naam Ganesh en Zijn opdracht was de wacht te houden en niemand door te laten, terwijl Parvati Mata een bad nam.

Al gauw verscheen Shri Shiv Bhagvaan met Zijn volgelingen, maar Ganeshji hield Hem tegen. Shivji probeerde Ganesh Bhagvaan te negeren en door te lopen, maar Ganeshji stond dit niet toe. Shivji’s volgelingen kregen de opdracht Ganesh Bhagvaan te verwijderen, maar stuk voor stuk werden ze in elkaar geslagen.

Uiteindelijk kwamen alle Devta’s en Rishi’s kijken wat er aan de hand was. Bhagvaan Brahma probeerde te praten met Shri Ganesh, maar Ganeshji kende Bhagvaan niet. Hij dacht dat Brahma Bhagvaan één van Shivji’s volgelingen was en rukte aan Zijn baard. Vanwege alle pijn ging Brahma Bhagvaan toen weg.

Vanaf dit moment was het voor Parvati Mata een kwestie van trots geworden en voorzag Ze Haar Zoon Ganesh met allerlei wapens, zodat Hij zich kon verdedigen tegen de Devta’s die gebruik maakten van Hun wapens. Ganesh Bhagvaan was succesvol en Hij hield de Devta’s af. Volgens de Shiv Puran ontstond er een heel gevecht, een ware oorlog, waar zelfs Vishnu Bhagvaan aan te pas moest komen. Uiteindelijk eindigde dit gevecht toen Shivji Ganesh Bhagvaan onthoofdde met Zijn Trishul.

Toen Mata Parvati erachter kwam dat Haar Zoon was gedood, was Ze woest. Ze was klaar om het gehele universum te vernietigen! Iedereen schrok hiervan en Narad Muni werd als boodschapper naar Mataji gestuurd. Hij slaagde erin Parvati Mata te kalmeren, maar aan twee voorwaarden moest worden voldaan. Ganesh Bhagvaan moest weer tot leven worden gebracht en Ganeshji moest geaccepteerd worden als God en alle goddelijke rechten krijgen.

Ganesh Bhagvaan Zijn onthoofde lichaam werd gebaad, maar het hoofd was nergens te vinden. Waarschijnlijk was dit kwijtgeraakt in de strijd, daarom stuurde Shivji zijn volgelingen erop af om terug te komen met het hoofd van het eerste levende wezen dat zij zagen. Dit bleek een olifant te zijn. Het hoofd van de olifant werd aan het lichaam van Ganeshji gekoppeld en Bhagvaan Brahma, Shri Vishnu en Shivji gebruikten Hun gezamenlijke kracht om het dode lichaam weer tot leven te wekken.

Shri Shiv Bhagvaan accepteerde vanaf dat moment Ganeshji als Zijn Zoon en maakte van Hem de Heer van Zijn volgelingen, de gana’s.

Het verhaal van de schepping, onthoofding en opnieuw tot leven wekken van Ganesh Bagvaan gaat in feite over het volwassen worden van Shri Ganesh. De olifant wordt gezien als de generaal van de dieren, net zoals de leeuw wordt gezien als de koning van de dieren. De onthoofding van de jonge Ganesh, waarbij Hij Zijn menselijk hoofd verliest, staat symbool voor het verliezen van het kind zijn, terwijl het verkrijgen van Zijn olifanten hoofd, staat voor het verkrijgen van Zijn volwassen status, waarbij Hij Zijn rol van Generaal van de Devta’s zal aannemen.

De manier waarop Ganesh Chaturthi vandaag de dag gevierd wordt in India stamt van 1893. Deze is geïnitieerd door Bal Gangadhar Tilak in 1893 in Pune, met als belangrijkste reden steun te verwerven voor India’s onafhankelijkheidsbeweging. De enorme schaal van de Ganesh Chaturthi festiviteiten is een voortzetting van Tilak’s versie.