Sanatan Dharm heeft een groot en uitgebreid beeld van God. Hierdoor kunnen er misconcepties ontstaan waardoor men denkt dat het Hindoeïsme meerdere Goden heeft en polytheïstisch is. Om meer te begrijpen in wat voor categorisering het Hindoeisme zou kunnen passen, kan je het artikel, Is het Hindoeïsme monotheïstisch of polytheïstisch?, lezen. 

God is ook persoonlijk

In Sanatan Dharm wordt God gezien als het allerhoogste en tegelijkertijd als een deel van de mens zelf. Een deel die niet gevreesd hoeft te worden, maar juist geliefd kan worden. Angst creëert afstand terwijl Sanatan Dharm leert om een persoonlijke relatie te creëren met de Almachtige. Dit is wat de mantra zegt: 

Tvameva Mata, Cha Pitah Tvameva, Tvameva Bandhu cha sakha tvameva, tvameva vidia dravinam tvameva, tvameva savrvam mama deva dava

Jij bent mijn moeder, mijn vader, mijn vriend en mijn compagnon, mijn kennis en mijn rijkdom, mijn alles, mijn God. 

God en zijn vorm

Voor Hindoes staat God boven attributen en vorm of kleur. Dit wordt ook de nirguna Brahma genoemd (God zonder attributen). Maar tegelijkertijd neemt God vorm aan wanneer hij wordt waargenomen door de mens. Dit wordt de saguna brahma genoemd (God met attributen). Dit kunnen verschillende vormen zijn die uitgebeeld worden met beelden, text, woorden en zelfs gevoelens. Deze vormen zijn de basis voor een devoot (bhakta) om het Goddelijke te benaderen. Afhankelijk van waar de devoot is in zijn spirituele ontwikkeling zal hij/zij het Goddelijke benaderen op een ander manier en in een andere vorm. 

Laten wij God aan bidden, Hij die geen naam of vorm heeft, door duizenden van zijn namen te zingen. – Thiruvachakam

God heeft geen tegenstanders

In vele culturen wordt God gezien als de helft van een geheel, waar God het goede vertegenwoordigt en waar er een antagonist is die een tegenstander is van God. Zoals in het Christendom of Islam er een God en een duivel is. 

Maar in Sanatan Dharm heeft God geen antagonist die in staat is om Hem tegen te werken. Goed en slecht zijn afhankelijk van Karma van de mens zelf en niet dat er een kracht is die in staat is om God tegen te werken. 

De Atharva Veda zegt:

Na dvitiyo, na tritiymaschchaturtho, napyuchyate na panchamo na shashthah saptamo napyuchyate nashtamo na navajo dashamo napyuchyate ya etam devamekavritam veda.

Er is geen tweede, ook geen derde, of zelfs een vierde, vijfde, zesde, zevende, achtste, negende of iemand die tien stappen lager is. Er is alleen de Almachtige. Dit is wat begrepen/doorgronden moet worden. 

De concepten goed vs slecht zien is op een lager niveau waar goede onderhoudende krachten en slechte destructieve krachten tegen elkaar botsen. Deze botsingen worden in de puranas beschreven. Maar dit staat ver beneden God.

Zit God in een hemel boven ons?

God is niet iets of iemand die boven in de hemelen zit met wie je pas ontmoet wanneer je dood bent en naar de hemel gaat. God is aanwezig in alles en iedereen. Dus ook in jezelf. De gayatri mantra verwijst God als de wereld, het heelal en de astrale wereld. De Ramayan leert dat we God moeten herkennen in de bomen, planten, rivieren, stenen en alles in de natuur. 

Een mens hoeft niet een heel leven te wachten om pas op het einde in contact te komen met het Goddelijke. Een belangrijk concept binnen Sanatan Dharm is dat er een band met God ontwikkeld kan worden door in contact te komen met je eigen innerlijk en het Goddelijke om je heen. De verschillende yoga’s, Karma, Bhakti en Gyana Yoga die oa beschreven zijn in de Bhagavad Gita helpen ons om deze band te versterken. God is niet alleen in de hemelen, maar ook in creatie en dus in ons allemaal. 

Is God mannelijk of vrouwelijk?

Sanatan Dharm leert dat God zowel mannelijk als vrouwelijk is. Zoals de Ardhanareshvar vorm van God waar God wordt afgebeeld als zowel man als vrouw. Sommigen refereren naar God als Hij, Zij of Het. Uiteindelijk is het alleen relevant voor de devoot die God zal zien in de vorm die het toegankelijkst is voor hem. God heeft geen ras, sekse of etniciteit en staat boven iedere differentiatie welke een mens kan bedenken. 

God heeft vele namen

In Sanatan Dharm heeft God verschillende vormen en verschillende namen. De geschriften zeggen:

Exam Sat Viprah Bahudah Vadanti

Het werkelijke is één, de geleerde zieners noemen Het met verschillende namen. (Rig Veda)

God kan meerdere namen hebben. Ongeacht hoe je Hem noemt, het gaat om de houding waarmee je hem benaderd. Daarom dat in Sanatan Dharm God Krishna, Shiva, Brahma, Vishnu, Durga of Lakshmi genoemd kan worden afhankelijk hoe de devoot Hem wilt benaderen. 

God wordt begrepen, niet alleen aangenomen

In Sanatan Dharm wordt er verwacht van de devoot om niet blindelings het concept van God over te nemen, maar om zelf op zoektocht te gaan om Hem te ervaren en te begrijpen. Er zijn geschriften, de Puranas, die door de ogen van verschillende zieners en filosofen beschrijvingen van het Goddelijke vertolken. Dan zijn er de upnishads die door vragen en redeneringen het Goddelijke analyseren. Deze twee benaderingen gaan hand in hand. Tegelijkertijd vragen ze aan de devoot om niet blindelings te volgen en te geloven maar om de teksten te analyseren en te toetsen op het leven. De yogastras leren leren om verschillende principe te toetsen op lichaam geest en ziel. 

Zij die geen diepere betekenis vinden van de Dharma, blijven spreken vanuit de kennis gelimiteerd door boeken.
– arpudhath thirubandhadhi