Sanatan Dharm is, voor zover wij terug kunnen kijken naar de geschiedenis van de mens, de oudste religie op aarde. Sanatan Dharm stamt af uit de oudheid en reikt in de toekomst naar de eeuwigheid (zoals u naderhand zult begrijpen). In Sanatan Dharm gelooft men dat ieder hoog, geavanceerd en universeel denkend volk uiteindelijk een filosofie zal vormen als die van de Sanatan Dharm. Voordat wij gaan kijken naar de verschillende filosofieën, zullen wij kijken naar de betekenis van Sanatan Dharm.

Sanatan Dharm bestaat uit de twee woorden Sanatan (Sanatana) en Dharm (Dharma). Eerst zullen we kijken naar de betekenis van Dharm. Als vertaling van Dharm wordt vaak het woord religie gegeven. In feite is dit fout, omdat de betekenis van Dharm veel verder strekt dan de betekenis van religie (volgens de Westerse betekenis van het woord religie). Door Dharm te vertalen met religie, wordt de betekenis van Dharm gelimiteerd. In feite is er geen enkel woord in het Nederlands dat het concept van Dharm op de juiste wijze weergeeft. Daarom is het noodzakelijk Dharm te omschrijven.

In de heilige geschriften staat DHAARYATI ITI DHARMAH. Dit kan vertaald worden als: “Dat wat een mens op zich neemt, wat een mens altijd bij zich draagt, dat is Dharm.” Eten, drinken, voortplanten, kinderen krijgen, rijkdom vergaren etc. zijn niet de dingen die het menselijke leven bijzonder maken. Dieren hebben ook ongeveer zulke aspecten. Zij eten, drinken, slapen, ademen, worden bang, planten zich voort en vergaren ook rijkdom door hun territorium te vergroten. Als een mens denkt dat door deze kwaliteiten zijn leven compleet is, dan blijft er haast geen verschil tussen mens en dier.

Dat wat mens en dier laat verschillen van elkaar is Dharm. Dieren hebben de mogelijkheid niet om te denken aan filosofie of spiritualiteit en goed en slecht op universele basis. Een mens heeft de mogelijkheid om afstand te doen van ideeën, die het hart corrupt en slecht maken en de mogelijkheid om de ideeën te accepteren, die deze wereld tot een betere plaats kunnen maken voor een ieder. De gedachtegang, die de mens op deze metafysische en spirituele wereld goed en gelukkig maakt en ook gelukkig houdt kan in één woord samengevat worden in Dharm. Het is Dharm, wat ons in ons geheel verder ontwikkelt en laat bloeien, zelfs in ons spirituele leven.

Laten wij nu kijken naar wat Sanatan inhoudt. Sanatan is datgene wat altijd al bestond, nu bestaat en altijd verder zal bestaan. Alles en iedereen in de kosmos heeft een begin en precies zo heeft alles ook een eind. Sanatan is hetgeen dat tijdloos en eeuwig is. Het is dat wat buiten de cycli van opkomst en ondergang, totstandkoming en vernietiging, begin en eind staat.
God is eeuwig en kent noch een begin, noch een eind. Daarom is God Sanatan. De ziel bestaat voor altijd en is ook tijdloos. Daarom is de ziel ook Sanatan.

Om het concept van Sanatan te verduidelijken worden er een aantal omschrijvingen naar voren gehaald.

Sanatan Dharm kan gezien worden als het eeuwige pad. Alles wat gemaakt is door de mens zal uiteindelijk vervagen, maar het concept van Dharm is eeuwig en van toepassing in ieder tijdperk. Vandaar dat er vaak gezegd wordt dat ieder geciviliseerd volk, dat lang genoeg bestaat en zichzelf blijft verbeteren, ongeacht waar het zich bevind, uiteindelijk de Sanatan Dharm tot zich zal nemen of zij het nou zo noemt of niet.

Een ander betekenis van Sanatan Dharm is:
SADAA BHAVAHA SANAATANAHA,
SANAATANAM KAROTI ITI SANAATAN YATI,
SANAATAN YATITI SANAATANAHA|
SANAATANASHCHASOU DHARMA ITI
SANAATAN DHARMAHA 

Dit betekent dat Sanatan Dharm zijn volgers onsterfelijk maakt. Hiermee wordt niet bedoeld dat het aardse leven van een mens onsterfelijk wordt gemaakt. Het maakt het volk en de beschaving onsterfelijk. Naast de Grieken, Romeinen, Babyloniërs, Perzen, en Egyptenaren zijn er nog meer volkeren uit de geschiedenis, die alles (rijkdom, macht, grote legers etc.) hadden. Wat zij niet hadden was de capaciteit om mensen de kennis te geven om alles te doorstaan. Na ontelbare duizenden jaren en na zoveel aanvallen door andere volkeren bestaat het Hinduvolk en haar Dharm nog steeds. In de Manu Smriti staat geschreven: DHARMA EVA HATO HANTI, DHARMO RAKSHATI RAKSHITAH. Dit betekent dat een dode religie ook zijn volk doodt en een beschermde religie haar volk beschermt.

Een ander interpretatie van Sanatan Dharm is:
SANAATANAM PARAMATMASWARUPAM PRAAPYATI ITI.
De religie, die ons een beeld schenkt van de eeuwige onvergankelijke ziel, is zelf onvergankelijk. Een volgeling van deze ware vorm en dit heilige pad mengt zichzelf met de eeuwige, heiligste en hoogste waarheid: God.

Of het nu de cultuur van de mens, de morele wetten of de werkelijke reden van het menselijke genoemd wordt, religie is uiteindelijk een beschrijving van concepten. Het is een geweldig gift om als mens op deze wereld te komen. Hoe een mens moet leven en hoe een mens zich moet gedragen staat in de heilige geschriften van onze voorouders. Een persoon, die geen regels volgt, wordt in wezen niet meer gezien als een mens, maar als een dier. Het instinct zit in de mens om geen regels te volgen en geen normen te hebben. Dat wat dit tegenwerkt en de mensheid tot een hogere beschaving laat evolueren en werkelijk gelukkig maakt, is Dharm. Dharm is het wat ons wijst wat de relatie is tussen de mens en de kosmos, de mens en zijn medemensen, mensen en dieren, mens en natuur, mens en kennis, mens en menselijkheid en mens en eeuwigheid. Het is het eeuwige pad van de eeuwige ziel in een levend lichaam. Vandaar de naam Sanatan Dharm.

In dit artikel werd u uitgelegd wat de betekenis is van Sanatan Dharm. In het volgende artikel zult u een van de leringen van Sanatan Dharm gepresenteerd krijgen.